„Pochody donikąd” to najnowsza propozycja Zbigniewa Adrjańskiego. Książka, podobnie jak inne znane i cenione pozycje autora (m.in. Złota księga pieśni polskich), zawiera teksty pieśni i piosenek polskich. Tym razem są to teksty rodem z PRL-u – zarówno te masowe (znane z ulic miast), jak i te muso ... ), jak i te musowe, czyli peany pisane ku czci pierwszych sekretarzy i towarzyszy. Obok cytatów z piosenek w „Pochodach donikąd” pojawiają się także popularne anegdoty i hasła charakterystyczne dla Polski Ludowej. W tekstach tych niczym w lustrze odbijają się polskie problemy – zarówno te codzienne, jak i te dziejowe – oraz nasza obyczajowość tamtego okresu. Przytaczana twórczość stanowi dla autora punkt wyjścia do opisu własnych wspomnień związanych tematycznie z cytatami. Powstałe w ten sposób minieseje są zarówno źródłem wiedzy o PRL-u, jak i źródłem dobrej rozrywki – zostały bowiem napisane nie tylko doskonałym stylem, ale także z prawdziwą pasją pisarską.

Książka ma bardzo ciekawą formę, została bowiem pomyślana jako „leksykon ironiczno-nostalgiczny z czasów PRL”, dlatego też przytoczone w niej teksty wraz z komentarzami zostały uporządkowane alfabetycznie w tematyczne kategorie, wśród których znajdziemy między innymi wspomnienia o: kaowcach, Funduszu Wczasów Pracowniczych, czerwonych autobusach, podróżach autostopem, popularnych polskich kurortach (m.in. o: Sopocie, Kołobrzegu, Chałupach, Zakopanem, Karpaczu), artystach polskiej sceny estradowej (m.in. o: Ewie Demarczyk, Bohdanie Łazuce, Mieczysławie Foggu), o pierwszych festiwalach w Jarocinie, o scenie sopockiej, o Czesławie Niemenie, towarzyszu Bierucie gorliwie modlącym się w sopockim Kościele Garnizonowym, biwakach i festynach nad Wisłą, o bikiniarzach, a także o trudnych powrotach Polaków po II wojnie światowej, o generale Andersie, czy też o wydarzeniach strajkowych w Gdyni w grudniu 1970 roku.

Prawdziwą perłą zaś „Pochodów donikąd” są teksty żołnierskie pochodzące z okresu drugiej wojny światowej, teksty tzw. „walczyków murarskich” oraz – niepoprawne ustrojowo, niegdyś rozpowszechniane w drugim obiegu, a dziś już prawie zapomniane – teksty wolnościowe i solidarnościowe.

Wspomnienia autora opisane w „Pochodach donikąd” są związane z wieloma zakątkami Polski, zarówno tej współczesnej, jak i tej historycznej – np. z Brześciem nad Bugiem, gdzie Zbigniew Adrjański się urodził, ale także z Białą Podlaską, gdzie mieszkał przez pewien czas w okresie II wojny światowej, z Sopotem, gdzie ukończył słynną klasę humanistyczną Gimnazjum i Liceum im. B. Chrobrego oraz z Warszawą, gdzie ukończył studia i pracował zawodowo. „Pochody donikąd” to bardzo ciekawa propozycja zarówno dla ludzi młodych, którzy mogą się z niej wiele dowiedzieć, jak i dla osób starszych jako swoista księga pamiątkowa minionego czasu. Polecam wszystkim także ze względu na walory literackie oraz dużą wartość kulturową przytaczanych tekstów.